Efektivitas Cooverative Learning Terhadap Pembelajaran Kaidah Bahasa Arab menggunakan Kitab Silsilah Ta’limil Lughotil Arabiyyah
DOI:
https://doi.org/10.23969/jp.v10i04.39330Abstract
This study aims to analyze the effectiveness of Cooperative Learning in teaching Arabic grammar using the Silsilah Ta’limil Lughotil Arabiyyah book at Ma’had Zaadul Ma’ad Palembang. The study used a mixed-method approach with a sequential explanatory design, involving quantitative tests (pre-test and post-test), N-Gain analysis, as well as qualitative data from observation, interviews, and documentation. The results indicate that the implementation of Cooperative Learning significantly improved post-test scores of the experimental class (mean 89.78%) compared to the control class (75.21%), with an average N-Gain of 75% (moderately effective) compared to 47% in the control class (less effective). Qualitative findings show increased student participation, interaction, and active engagement in understanding Arabic grammar. Therefore, Cooperative Learning proves effective in enhancing Arabic grammar comprehension and can serve as an alternative, more interactive, and participatory.
Downloads
References
Adawiyah … Jennah, L. (2023). Implementasi Pembelajaran Kolaboratif Dalam Meningkatkan Maharoh Kitabah Siswa Madrasah Aliyah. Jurnal Educatio Fkip Unma, 9(2), 774–784.
Aulia, R. (2020). Inovasi Pembelajaran Bahasa Arab Bagi Non Arab. Ihya Al-Arabiyah: Jurnal Pendidikan Bahasa Dan Sastra Arab, 6(1), 96–106.
Hanisaniyya, N. … Nisa, H. (2025). Lingkungan Multikultural dalam Belajar Bahasa Arab di SMA Negeri. JIIP - Jurnal Ilmiah Ilmu Pendidikan, 8(3), 2695–2704. https://doi.org/10.54371/jiip.v8i3.7231
Hidayah, N. (2020). Peluang Dan Tantangan Pemerolehan Bahasa Arab Sebagai Bahasa Kedua (Kajian Pskolinguistik Pada Pembelajaran Bahasa Arab). Taqdir, 5(2), 65–76. https://doi.org/10.19109/taqdir.v5i2.4922
Hidayah, N., & , M Mukmin, M. A. (2024). Development of Balaghoh Badi’Questions based on HOTS using WordWall Media for Madrasah Aliyah Students. ICEETE Conference Series, 75–94.
Mansur, A., & Nurani, Q. (2022). Implementasi Nilai Keagamaan dalam Sistem Full Day School dan Boarding School di SMP IT Sumatera Selatan. Tadrib: Jurnal Pendidikan Agama Islam, 8(1), 126–144.
MH Akbar, Y Primarani, M Mukmin, A. Q. (2025). Pengembangan Media My Happy Route Berbasis Kontekstual dalam Pembelajaran Mufrodat di MTS Al-Ittifaqiah. Jurnal Studi Guru Dan Pembelajaran, 8, 202–210.
Mukmin, M. … Yansyah, F. (2024). Desain Materi Nahwu Berbasis Discovery Learning. PROSIDING KONIPBSA: Konferensi Nasional Inovasi Pembelajaran Bahasa Dan Sastra Arab, 4(1).
Purnama, N. … Yani, A. (2025). Effectiveness of Quantum Learning-Based Speech Skills Learning Using Flipbook Media. Journal of Arabic Language Teaching, 5(1), 33–44.
Ramadhini, Z. S. … Qaaf, M. A. (2024). Pendekatan Culturally Responsive Teaching pada Evaluasi Pembelajaran Qirā ’ ah : Tantangan , Solusi dan Efektivitas. THE 1ST ARABIC TEACHING AND LEARNING INTERNATIONAL CONFERENCE 2024 Pendekatan Culturally Responsive Teaching Pada Evaluasi Pembelajaran Qirā ’ Ah : Tantangan , Solusi Dan Efektivitas THE 1ST ARABIC TEACHING AND LEARNING INTERNATIONAL CONFERENCE 2024, 598–619.
Sabana, R., & Imron, K. (2024). Pengembangan Materi Qiraah Berbasis Pendekatan Saintifik dengan Media Pixton Komik di MTsN 1 Palembang. Arabia, 16(1), 91–106.
Satriadi, S. satriadi, & Muassomah. (2021). Cooperative Learning Dalam Bahasa Arab: Metode Belajar di MA Nurul Huda. Alibbaa’: Jurnal Pendidikan Bahasa Arab, 2(2), 161–174. https://doi.org/10.19105/ajpba.v2i2.4798
Tambak, S. (2017). Metode Cooperative Learning dalam Pembelajaran Pendidikan Agama Islam. Al-Hikmah: Jurnal Agama Dan Ilmu Pengetahuan, 14(1), 1–17. https://doi.org/10.25299/al-hikmah:jaip.2017.vol14(1).1526
Tarmizi, A. … Taufiqurrochman, R. (2022). Tathwir Mawad al-Ta’bir al-Tahriry ‘Ala Dhuí Maharat al-Tafkir al-Úlya li Tarqiyah Kitabah al-Maqalah li Thullabah Qism Ta’lim al-Lughah al-Árabiyyah. Arabiyatuna : Jurnal Bahasa Arab, 6(1), 25. https://doi.org/10.29240/jba.v6i1.3242
U Khasanah, K Imron, K Muhammad, M Rusdi, KA Az-Zahra, M. A. (2025). Enhancing Nahwu Learning Effectiveness Through Pantun-Based Pedagogical Media. Journal of Arabic Language Teaching, 5(1).
Wasilah, W. … Hidayah, N. (2024). COOPERATIVE LEARNING IN ARABIC WRITING SKILL WITH MEDIA CHAIN WORD FLAG. Proceeding International Conference on Islam and Education (ICONIE), 25–37. https://proceeding.uingusdur.ac.id/index.php/iconie/article/view/1688
Zulkarnain, M. (2018). Efektivitas Strategi Pembelajaran Kooperatif dalam Meningkatkan Kemampuan Bahasa Arab. Jurnal Pendidikan Dan Pembelajaran, 5(1).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Pendas : Jurnal Ilmiah Pendidikan Dasar

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
















